टन्सिल के हो ? कसरी बच्ने ?

  • -लालिगुराश सम्बाद दाता
  • शुक्र, चैत्र २९, २०७५

    टन्सिल रोग होइन । जनमानसमा घाँटी दुख्नेबित्तिकै टन्सिल भयो भन्ने धारणा छ, जुन गलत हो । घाँटी दुख्नुका अनेक कारण हुन्छन् ।
    टन्सिल भनेको शरीरको कलेक्सन अफ लिम्फोर टिस्यु हो, जसमा शरीरले उत्पादन गर्ने तत्वहरु हुने गर्दछन्, जुन स–साना ग्लान्ड्सहरु रहेको हुन्छन्, आँ गर्दा जिब्रोका दुवैतर्फ देखिने त्यस्ता डल्लालाई टन्सिल भनिन्छ । टन्सिल भनेको एउटा लिम्फोर टिस्यु हो । टन्सिलको इन्फेक्सन मात्रै घाँटी दुख्नुको कारण होइन । टन्सिल लिम्फोर टिस्युको एउटा कलेक्सन हो ।
    टन्सिलमा हुने इन्फेक्सनले गर्दा घाँटी दुख्ने अवस्था हुन्छ, जसलाई टन्सिलाइटिस भनिन्छ । साधारणतया टन्सिलमा सिलिभर इन्फेक्सन, ब्याक्टेरियल इन्फेक्सन भयो भने ज्वरो आउने, खाना निक्दा दुख्नेजस्ता समस्या हुने गर्छन् । यस्तो अवस्थामा मात्रै टन्सिलाइटिस भएको भन्न सकिन्छ, जसले गर्दा घाँटी दुख्ने गर्छ ।

    विशेषगरी स–साना बच्चामा २ देखि १३ वर्षको उमेरसम्म टन्सिलजस्तै एउटा टिस्यु नाकपछाडि पनि हुन्छ, जसलाई एडोनोइड्स भनिन्छ, जुन आँ गर्दा देखिँदैन, नाकपछाडि रहेको हुन्छ, एक्स–रे गर्नुपर्छ वा नाकको इन्डोस्कोपी गरेर हेर्नुपर्छ, त्यसको साइज २ वर्षको उमेरदेखि बढ्न सुरु गर्छ । त्यो अलिकति बढ्यो भने बच्चाको नाक बन्द हुने, मुखबाट श्वास लिनेजस्ता समस्या बारम्बार हुने, राति सुत्दा छटपटाउने, निसासिएजस्तो हुने हुन्छन्, यस्तो अवस्थामा पनि हामी एडोनोइड्सको अप्रेसन एकैचोटि गर्ने गर्छौं ।

    यसको समयमा उपचार गरिएन भने टन्सिलभन्दा पनि इन्फेक्सन अन्य वरिपरिको भागमा टन्सिलर फोसा हुन्छ, त्यसको साइडमा पाराफेन्ट स्पिच भन्ने हुन्छ घाँटीमा, त्यसमा इन्फेक्सन जाने, टन्सिलको वरिपरि पिप जम्नेजस्ता अवस्था आउने गर्छन् ।कतिपय कारणमा भाइरलर टन्सिल पनि हुने गर्छ, जसमा कुनै एन्टिबायोटिकको आवश्यकता पर्दैन । ज्वरो धेरै आउँदैन । केही दिन घाँटी दुख्ने गर्छ, केही दिनमा आफैँ हराएर जान्छ ।
    टन्सिलको इन्फेक्सन बारम्बार भयो भने, जस्तो कि साधारणतया एक वर्षमा ५–६ चोटि टन्सिलाइटिस भएको छ, घाँटी दुख्ने, ज्वरो आउने, जाँच गर्दा त्यसमा प्लस पोइन्ट देखिने, टन्सिल सुन्निएको हुने, यी सबै समस्या बारम्बार भएको छ भने अप्रेसन गर्नु राम्रो हुन्छ । अप्रेसन भएन भने, बारम्बार फेरि टन्सिल हुने समस्या भइरहन्छ ।त्यसैगरी, ४–५ वर्षदेखि वर्षमा २–३ पटकभन्दा बढी संक्रमण भएको छ भने पनि अप्रेसन गर्नुपर्छ । टन्सिलको उपचार समयमा हुन सकेन भने वरिपरिका टिस्युहरुमा फेरि टन्सिल पिप जन्म जान्छ । एकपटक यस्तो संक्रमण भएको छ भने, रिलेटिभ इन्डिकेसन भनिन्छ । दुईपटक इन्डिकेसन भएको छ भने अप्रेसन गर्नैपर्ने अवस्था मानिन्छ ।

    त्यसबाहेक अरु टन्सिलको अप्रेसन गर्नुपर्ने अवस्थाचाहिँ कुनै मानिसको टन्सिलको साइज धेरै ठूलो हुन्छ । त्यसैले गर्दा ज्वरो नभए पनि खाना खान समस्या हुने, घुर्नेजस्ता समस्या आउँदा अप्रेसन गर्नुपर्ने हुन्छ । विशेषगरी स–साना बच्चामा २ देखि १३ वर्षको उमेरसम्म टन्सिलजस्तै एउटा टिस्यु नाकपछाडि पनि हुन्छ, जसलाई एडोनोइड्स भनिन्छ, जुन आँ गर्दा देखिँदैन, नाकपछाडि रहेको हुन्छ, एक्स–रे गर्नुपर्छ वा नाकको इन्डोस्कोपी गरेर हेर्नुपर्छ, त्यसको साइज २ वर्षको उमेरदेखि बढ्न सुरु गर्छ । त्यो अलिकति बढ्यो भने बच्चाको नाक बन्द हुने, मुखबाट श्वास लिनेजस्ता समस्या बारम्बार हुने, राति सुत्दा छटपटाउने, निसासिएजस्तो हुने हुन्छन्, यस्तो अवस्थामा पनि हामी एडोनोइड्सको अप्रेसन एकैचोटि गर्ने गर्छौं ।

    टन्सिल दुवैपट्टि साइडमा हुने गर्छ । एर्कातर्फको टन्सिलको साइज मात्र बढ्दै गयो, अर्कोपट्टिको बढेको छैन भने त्यस्तो अवस्थामा टन्सिलको लिम्फोर टिस्युको एकप्रकारको क्यान्सर हुने पनि सम्भावना हुन्छ । यस्तोमा बढेको टन्सिललाई काटेर त्यसलाई जाँच गर्न पठाइन्छ ।हावाबाट आउने इन्फेक्सनले टन्सिलमा इन्फेक्सन हुन्छ । त्यसैगरी, कुनै मानिसको शरीरको शक्ति पनि कम भयो भने टन्सिल हुन्छ । मुख्यतः ब्याक्टेरियल इन्फेक्सन नै हो ।

    टन्सिलको इन्फेक्सन भएको मानिसको सम्पर्कबाट टाढा बस्ने, मास्क लगाएर हिँड्ने, धुलो, धुवाँबाट बच्ने आदि गर्नुपर्छ । अलि–अलि घाँटी दुख्यो भन्दैमा वा टन्सिल भयो भन्दैमा एन्टिबायोटिक खाइहाल्नुपर्ने हुँदैन । एक–दुई दिन ज्वरो बढ्दै गएको, टन्सिल बढ्दै गएको छ भने चिकित्सकलाई देखाएर औषधि खानुपर्ने हुन्छ । कहिलेकाहीँ भाइरल टन्सिलमा साधारण पेनकिलर खान सकिन्छ ।

    यसमा तपाइको मत

    ट्वीटर

    स्वास्थ्य-जीवनशैली बाट अन्य

    रुघा लागेर बन्द भएको छ ? यसरी सजिलै खुलाउनुस नाक

    काठमाडौँ । तपाई रुघा लागेर हैरान हुनुहुन्छ ? रुघा लागेर नाकै बन्द भई मुखबाट सास लिनुपर्ने स्थिति आइदिन सक्छ । अझ रातमा रुघा लाग्यो भने त मीठा सपना आउनुको साटो दुःस्वप्न आइदिन्छ । सजिलो...

    ३ घण्टा सम्म यौन आनन्द दिन्छ प्याजले / कसरी प्रयोग गर्ने ? हेर्नुहोस यहाँ

    प्याजको सेवन गर्न तपाई कति रुचाउनु हुन्छ ? वा सेवनमा धेरै भएको त छैन् ? वा त्यसको बास्ना मन पर्दैन ? वा सेवन गर्न उचित मान्नु हुन्न ? तर प्याजका धेरै उपयुक्तता मध्य एक...

    तुलसीले स्वास्थ्यमा हुने फाइदाहरु के -के हुन् |

    हिन्दूधर्मावलम्बीले बिष्णु भगवान रूपमा पुज्ने तुलसी (बेसिल)को वैज्ञानिक नाम ओसिमम स्नाक्टम हो । होलिबेसिलको नामले प्रचलित तुलसी दक्षिणपूर्वी एसियामा पाइने ३० देखि ६० सिएमसम्म लम्बाइको बहुउपयोगी वनस्पति हो । साना–साना हाँगामा झाँगिने तुलसीलाई...

    वीर अस्पतालको ताला प्रहरीले खुलायो,

    काठमाडौं । आन्दोलनरत सरकारी डाक्टरहरुले वीर अस्पतालको ओपीडी कक्षमा लगाएको ताला प्रहरीले बल प्रयोग गरेर खुलाएको छ । प्रहरीले ताला खुलाए पनि डाक्टरहरुले कार्यकक्षमा बिरामीहरुको स्वास्थ्य परीक्षण भने गरेका छैनन् । वीर अस्पतालका निर्देशक...

    दुवै मृगौला पिडित ११ वर्षीय बालिका दुर्गा साउदलाई सहयोगको याचना

    काठमाडौं । अछाम जिल्ला रामारोशन गाउँपालिका वडा नं. ६ कि ११ बर्षिय बालिका दुर्गा साउदको दुबै मृगौला फेल भएकाले उपचारमा सहयोग गरिदिन परिवारले आग्रह गरेका छन् । अछाम जिल्ला रामारोशन गाउँपालिका वडा नं. ६,...

    सलमान खानसँग इदमा फिल्म रिलिज गर्न अक्षय कुमारले लिए अनुमती

    बलिउड अभिनेता सलमान खानले हरेक वर्षको इदमा आफ्ना प्रशंसकलाई विशेष उपहार स्वरुप आफ्नो फिल्म रिलिज गर्छन् । हरेक इद सलमान खानका लागि निकै विशेष हुन्छ । सन् २००९ मा वान्टेडदेखि सन् २०१९ मा भारतसम्म...

    पुरुषको तुलनामा साच्चै नै महिलामा यौन चाहना कम हुने हो त ? आखिर किन हुन्छ त यस्तो . ….

    अक्सर के देखिन्छ भने, यौनका लागि पुरुष नै सधै तत्पर हुनुपर्ने । अर्थात पुरुषको इच्छा अनुसार नै महिलाहरु यौनका लागि तयार हुन्छन् ।यौनमा महिला अग्रसर हुँदैनन् । दम्पतीबीच हुने यौन सम्बन्धमा श्रीमानको इच्छा सर्वोपरी...

    म बाच्न चाहान्छु -मलाई बचाउनुहोस ! बिचरा यी बालकको दर्दनाक जीवन,हेर्नुहोस भिडियो

    काठमाडौं – हेरेक ब्यक्तिलाई रोग लाग्छ तर बिबेक अर्याललाई यस्तो रोग लाग्यो जुन रोग लाखौं मध्यमा एक जनामा देखा पर्छ । जे सोचिन्छ त्यो हुँदैन जिबनमा भन्ने भनाइ झै अर्गखाँचीका तीन बर्से बालक बिबेक...

    सपना देख्दा दिमागमा के हुन्छ त ? थाहा पाईराख्नुहोस निन्द्राले दिमाग र शरीरलाई गर्ने यस्ता फाइदा !!!

    निन्द्राले गर्ने काम धेरै पहिलेदेखि नै वैज्ञानिकहरूका लागि रहस्यको विषय रहँदै आएको थियो । तर कैयौँ आधुनिक अनुसन्धानहरूले निन्द्राले दिमाग र शरीरलाई गर्ने फाइदाबारे नयाँ नयाँ जानकारी बाहिर ल्याएका छन् । यी अनुसन्धानहरूले...

    हास्दा मात्र होइन अब रुदा पनि यस्ता अपत्यारलाग्दा प्रचुर फाइदा ,निर्धक्क भएर रुनुहोस् !

    आँखाबाट आँशु बगाउनुलाई हामी कमजोरी वा नामर्दपन ठान्छौं । जबकि रुनु भनेको शरीरको एक स्वाभाविक र प्राकृतिक क्रिया हो । तर, यो शारीरिक क्रिया भए पनि भावनासँग जोडिएको विषय पनि हो । जब हामी दुःख-बोध...