अधिकांश खेतबारी बाँझो । पटपटी फुटेका खेतका गह्रा । कतै बुट्यान । कतै उजाड । युवा भेटिन मुश्किल । साना बालबालिका र ज्येष्ठ नागरिक मात्र । कतिपयको घरमा ताला लागेको छ । अवसर र रोजगारीको खोजीमा युवाहरू कोही काठमाडौं त कोही खाडी मुलुक भाँसिएका छन् ।

काठमाडौंबाट नजिकको जिल्ला काभ्रेपलाञ्चोकको चौंरीदेउराली गाउँपालिका पुग्नुभयो भने यिनै दृश्यले मथिङ्गल हल्लाउँछन् ।

दोलालघाटदेखि मादनकुँडारीसम्म ३५ किलोमिटर सडक बनेको २० वर्षभन्दा बढी भयो । तर, अहिलेसम्म पिच भएको छैन । वर्षाको समयमा हरेक वर्ष जोखिमपूर्ण यात्रा गर्न स्थानीय बाध्य छन् । त्यसैले चौंरीदेउरालीलाई ‘काभ्रेको कर्णाली’ उपनाम दिइएको छ ।

तर, आइतबार चौरीदेउराली गाउँपालिकामा भने फरक दृश्य देखियो । गाउँका कुनाकुनाबाट बालबालिकादेखि जेष्ठ नागरिक भेला भएका थिए ।

स्वर्णिम सरस्वती फाउन्डेसनले ‘चौरीदेउराली गाउँपालिका महोत्सव’को आयोजना गरेको थियो । महोत्सवमा सहभागी हुन पञ्चेबाजासहित सर्वसाधारण घण्टौं हिँडेर आएका थिए । आफैंले जिताएका सांसद, जनप्रतिनिधिको भाषण सुन्न र राष्ट्रिय कलाकारहरुको मनोरञ्नात्मक प्रस्तुति हेर्न स्थानीयको भीड लागेको थियो । गाउँपालिकको प्राङ्गण खचाखच भरिएको थियो ।

प्रमुख अतिथि प्रदेश तीनका प्रदेश प्रमुख विष्णु प्रसाईं, विशेष अतिथि प्रतिनिधिसभा सदस्य गंगाबहादुर दोङ, प्रदेश सांसद रत्न ढकाल, गाउँपालिका अध्यक्ष दिनानाथ गौतम, उपाध्यक्ष ताराकुमारी चौंलागाईलगायतका नेता उपस्थित थिए ।

तत्कालीन एमाले निकट विद्यार्थी संगठन अनेरास्ववियूका पूर्व उपाध्यक्ष दीपक गौतमले मन्तव्य राख्दै भने, ‘चौरीदेउराली गाउँपालिका मान्छे मरेर सन्नाटा छाएको घरजस्तै छ । विकासमा पछाडि परेको छ । हामी काभ्रेको कर्णालीमा छौं । गाउँका दाजुभाइ दिदीबहिनी खाडी मुलुकमा छन् । हाम्रा खेतबारी बाँझै छन् । अनाज उत्पादन हुनै छाड्यो ।’ उनले मन्तव्य राख्दै गर्दा हजारौं दर्शक रहेको चौरमा सन्नाटा छाएको थियो ।

गौतमले थपे, ‘२० वर्षे विद्यार्थी आन्दोनलबाट विदा लिएर गाउँमा फर्किएको छु । विदेशमा रहेका युवालाई गाउँमै फर्काउने अभियानस्वरुप आफैंले भैंसी, बाख्रा, कुखुरा र माछापालन सुरु गरेको छु । कृषि क्रान्ति गर्न गाउँ फर्किएको युवा हुँ । युवा गाउँमा नफर्कने हो भने हाम्रो बस्ती सधैं उजाड हुन्छ । खाडीमा रहेका युवाहरु पनि आउनुहोस्, आफ्नो गाउँलाई हामी आफैं सुन्दर बनाउँ ।’

अघिको सन्नाटा चिर्दै कार्यक्रमस्थल तालीको गडगडाहटले गुञ्जायमान भयो । भ्रमण वर्ष २०२० र युवालाई स्वदेश फर्किन प्रोत्साहन गर्नका लागि गाउँपालिका महोत्सव आयोजना गरिएको गौतमले बताए ।

प्रमुख अतिथि प्रदेश प्रमुख प्रसाईंले गौतमको भनाइमा सहमति जनाउँदै थपे, ‘पर्यटकीय नगरी भएर पनि विकासमा पछाडि पर्नु विडम्बना हो । यहाँ के आवश्यक छ ? सांसद र जनप्रतिनिधिमार्फत् योजना ल्याउनुहोस् । प्रदेशबाट सक्दो सहयोग गर्न पहल गर्छु ।’

त्यस्तै, प्रतिनिधिसभा सदस्य गंगाबहादुर दोङले कोसीपारीको विकासका लागि बृहत रुपमा योजना बनाएर काम गर्ने बताए ।

त्यस्तै, प्रदेश सांसद रत्न ढकालले कोशीपारीको मूल समस्य सडक रहेको बताए ।

‘सडकको अवस्था दयनीय छ । केही वर्षभित्र कालोपत्रेको काम सक्नेछौं । सडक कालोपत्रे गरेर पर्यटकीय नगरी बनाउँछौं,’ ढकालले भने ।

गाउँपालिकाका अध्यक्ष दीनानाथ गौतमले चौरीदेउरालीको विकासका लागि सहयोग गर्न प्रदेश र केन्द्र सरकारलाई आग्रह गरे ।

‘भ्रमण वर्ष २०२० लाई लक्षित गरेर महोत्सवको आयोजना गरिएको हो । सडकका कारण यहाँसम्म आइपुग्न कठिन छ । प्रदेश र केन्द्र सरकारले सहयोग गर्नुपर्‍यो,’ उनले भने ।

कालाकारसँग झुमे जनता

टाढाटाढाबाट लामो यात्रा गरेर आएका जनता कलाकारको सांस्कृतिक प्रस्तुतिमा झुमेका थिए ।

गायक कृष्ण कँडेल नेतृत्वको इन्द्रेणी टोली, लोकप्रिय गायक प्रकाश शपुत, अमृत सापकोटा, सरोज लामिछाने, गायिका मञ्जु गौतम, शोभा त्रिपाठीलगायत स्थानीय कलाकारहरूले पनि आफ्नो प्रस्तुति राखेका थिए ।